Świadkowie historii

Aleksander Genowefa

Genowefa Aleksander urodziła się 10 listopada 1932 roku koło Brześcia nad Bugiem. Gdy wybuchła wojna miała siedem lat. Po wojnie cała rodzina przeniosła się początkowo na Podlasie, a w 1947 roku przyjechali na ziemie zachodnie, aby ostatecznie zamieszkać pod Bolesławcem. Genowefa Aleksander poszła do szkoły z internatem w Jeleniej Górze. Jeszcze w wakacje przed pójściem …

Aleksander Genowefa Read More »

Nowik Józef

Kapitan Józef Nowik pochodzi z okolic Lidy. Żołnierz 2 kompanii „Antoniego”, II Batalionu 77 pp Armii Krajowej na Nowogródczyźnie. Uczestnik wielu bitew z Niemcami, Litwinami i Sowietami. Przez 9 lat ukrywał się w swoim domu, za szafą, przed funkcjonariuszami NKWD, którzy chcieli go aresztować. Działacz lidzkiego środowiska Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej. Zdjęcia z archiwów Stowarzyszenia …

Nowik Józef Read More »

Ziębikiewicz Marta

Marta Ziębikiewicz z domu Łukasiuk – córka kapitana Władysława Łukasiuka ps. Młot. Jej ojciec był dowódcą VI Wileńskiej Brygady Armii Krajowej na Podlasiu. Do 1949 roku walczył z Niemcami, Sowietami i oddziałami komunistycznymi. Zginął w czerwcu 1949 roku. Jego szczątków nie odnaleziono. Pani Marta od lat 90-tych wspierała prof. K. Szwagrzyka z IPN i organizowała …

Ziębikiewicz Marta Read More »

Helena Suszyńska

Kapitan Helena Suszyńska – Kombatantka, urodzona w Berezweczu (Łotwa). Od 1942 r. żołnierz AK w Wilnie. Sanitariuszka i uczestniczka operacji Ostra Brama. Od maja 1945 r. do kwietnia 1947 r. – żołnierz w oddziale samoobrony P-8 Zrzeszenia WiN. Wdowa po legendarnym dowódcy oddziałów AK, AKO i WiN – Leonie Suszyńskim Zdjęcia z archiwum Stowarzyszenia Odra-Niemen

Słowiński Henryk

Henryk Słowiński urodził się 8 maja 1926 roku, w Lipnikach (pow. kostopolski) na Wołyniu. W wieku 17 lat walczył w szeregach oddziału samoobrony, pod dowództwem Władysława Kochańskiego, ps. “Bomba”. Był obrońcą Lipnik, Huty Stepańskiej, Starej Huty i Moczulanki. W styczniu 1943 roku wstąpił w szeregi 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, uczestniczył w bitwie pod …

Słowiński Henryk Read More »

Szamrej Franciszek

Pochodzi z okolic Lidy. Żołnierz II Batalionu 77 pp AK na Nowogródczyźnie. Uczestnik wielu wydarzeń na tym terenie ówczesnej Polski. Łagiernik. Działacz Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej na Białorusi.

Sobol Teresa

Mieszkanka Iwieńca, miejscowości na skraju Puszczy Nalibockiej, na Białorusi. Wieloletnia Prezes Związku Polaków na Białorusi w Iwieńcu. Twórca i Dyrektor Domu Polskiego w Iwieńcu, największego z Domów Polskich na Białorusi, odebranego naszym Rodakom na początku 2010 roku. Jedna z obrończyń Domu Polskiego. Opiekunka wielu miejsc pamięci na Nowogródczyźnie. Wielka Patriotka.

Zawada Józef

Urodzony w 1933 roku, w Kolonii Oszczów na Wołyniu. Jego ojciec był osadnikiem wojskowym, weteranem I Wojny Światowej. W 1940 roku Józef z rodziną zostali wywiezieni do Archangielska. W ramach układu Sikorski-Majski rodzina Zawadów mogła wyjechać do Persji. Niestety, w trakcie podróży zmarł najpierw ojciec, a później matka Józefa, który został sam z dwoma braćmi. …

Zawada Józef Read More »

Ellis Wanda

Urodzona 4 czerwca 1928 roku, w osadzie Maczki Wołyńskie. 10 lutego 1940 roku wywieziona wraz z całą rodziną na Sybir. Po śmierci taty i młodszej siostry jej mama pozostała bez środków do życia i z trójką dzieci. Postanowiła oddać Wandę i młodszego brata do sierocińca, co zapewne uratowało ich życie. Stamtąd trafili do Nowej Zelandii.

Hulacki Otton

Urodził się 2 stycznia 1922 roku, we Lwowie. W młodym wieku wstąpił do organizacji “Orląt”, funkcjonującej przy Związku Strzeleckim. Niedługo potem został instruktorem w “Orlętach”.  Po wybuchu wojny i wkroczeniu Sowietów, w listopadzie 1939 roku został zaprzysiężony jako członek Służby Zwycięstwu Polski. 10 kwietnia 1940 roku NKWD aresztowało ojca Ottona, przedwojennego policjanta.Wkrótce potem, 13 kwietnia, …

Hulacki Otton Read More »

Rodziewicz Alfons

Alfons Rodziewicz urodził się 26 listopada 1925 roku, w Lidzie. W czasie wojny był żołnierzem II Batalionu 77 Pułku Piechoty Armii Krajowej kpt. Jana Borysewicza „Krysi”, gdzie przybrał pseudonim “Alik”.

Siejka Stefan

Stefan Siejka – urodził się w Rytwianach koło Sandomierza. Dzieciństwo wspomina bardo dobrze, jako czas spędzany w rodzinnej atmosferze. Pan Stefan należał do harcerstwa, prowadził drużynę w Rytwianach. 30 osób z jego środowiska złożyło przysięgę i utworzyło organizację Młodego Wojska Polskiego. Organizacja miała na celu magazynowanie broni na przyszłość, rozbrajanie ORMO-wców i milicjantów.Poniżej fragment wywiadu …

Siejka Stefan Read More »

Kawałek Stanisław

Ojciec pana Stanisława był żołnierzem AK Ziemi Lwowskiej. Przy nim młody Stanisław zaczął działać jako łącznik oddziałów AK w okolicach Mościsk. Pan Stanisław przez lata był działaczem organizacji polskich i kombatanckich na Ukrainie oraz kustoszem polskich miejsc w Mościskach.

Krepsztul Anna

Anna Krepsztul – wybitna, niepełnosprawna artystka, z przyczyn zdrowotnych nigdy nie pobierała nauk w szkole plastycznej. Od 4 do 6 miesięcy rocznie artystka spędzała w szpitalach z powodu kolejnych licznych złamań kości.Przez ostatnie 20 lat życia artystka poruszała się wyłącznie na wózku inwalidzkim. Pomimo to artystka namalowała ok. 3500 obrazów i wiele rysunków kredką. Najbardziej …

Krepsztul Anna Read More »

Klonowski Edward

Kapitan Edward Klonowski, pseudonim “Cuhalt”, urodził się 15 września 1927 roku, w podwileńskiej wsi Wierbuszki. Zaczął działać w konspiracji mając zaledwie 16 lat, w 1943 roku. Zaprzysiężony do Armii Krajowej w marcu 1944 roku, przybrał pseudonim “Cuhalt”. Pełnił obowiązki łącznika i przewodnika, służył w oddziale mjr. Antoniego Olechnowicza “Pohoreckiego”. Brał udział w operacji “ostra Brama”, …

Klonowski Edward Read More »

Wiwer Grzegorz

Urodzony na Syberii, gdzie jego rodzina była na zesłaniu. Tragiczne losy nie wyłączyły go ze społeczności, stale pan Grzegorz z żoną, jest działaczem organizacji polskich i kombatanckich na Ukrainie

Piątek Wiesław

Syn Kombatanta, żołnierza AK plutonowego Jana Piątka ps. Czarny, dowódcy 1 plutonu w I Brygadzie Wileńskiej AK. Ojciec Wiesława Piątka brał udział w walkach Operacji Ostra Brama, został internowany przez Sowietów oraz skazany na łagry, gdzie przebywał do 1956 roku. Następnie wyjechał do Polski. Wiesław Piątek przez lata działa aktywnie w organizacjach kombatanckich na Wileńszczyźnie.

Rodziewicz Stanisław

Urodzony 23 marca 1923 roku we wsi Żygi, gmina Bieniakonie, powiat Lida. W 1939 roku ukończył siedmioklasową szkołę imienia Ignacego Mościckiego. Rodzina miała silne tradycje żołnierskie.Po wkroczeniu armii rosyjskiej we wrześniu 1939 roku zaczęły się wywózki, przetrzebiono kadrę nauczycielską w lokalnych szkołach. W 1941 roku, po napaści Niemiec na ZSRR, ziemie na których mieszkał Pan …

Rodziewicz Stanisław Read More »

Korkuć Władysław

Władysław Korkuć urodził się w Wilnie, 16 września 1928 roku. W 1944 roku wstąpił do Armii Krajowej, nosił pseudonim “Korkociąg”, gdzie działał jako łącznik, brał udział w operacji “Ostra Brama”. Po wojnie rodzina nie zdecydowała się na wyjazd do Polski. Władysław wstąpił do harcerstwa, co miało wkrótce przynieść opłakane skutki. W grudniu 1949 roku aresztowany …

Korkuć Władysław Read More »

Szota Alfred

Alfred Szota urodził się 14 IX 1929 roku w Grodnie. W czasie II wojny światowej wstąpił do Armii Krajowej, gdzie służył w 7. Batalionie Jana Piwnika “Ponurego”, gdzie pełnił rolę zwiadowcy i łącznika. Przyjął pseudonim “Krzak”. Po walkach z Niemcami jego oddział przeszedł do starć przeciw Sowietom.Po wojnie próbował zacząć normalne życie, pracując jako szewc. …

Szota Alfred Read More »

Bartczak Zofia

Zofia Bartczak urodziła się w 1940 r. Córka ostatniego komendanta Narodowych Sił Zbrojnych, zamordowanego w latach 40 przez komunistów w warszawskim więzieniu na Mokotowie.Stanisław Kasznica urodził się w 25 lipca 1908 roku we Lwowie w inteligenckiej rodzinie. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Poznańskim. Jeszcze na studiach odbył służbę wojskową i ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii. …

Bartczak Zofia Read More »

Roczniak Zdzisław

Zdzisław Roczniak przybył na Dolny Śląsk jako dziecko – jego rodzice przeprowadzili się do Głuszycy koło Wałbrzycha.Nastoletni Zdzisław zaangażował się w działalność w tajnej organizacji młodzieżowej o nazwie Związek Patriotów Polskich. Jej członkowie – młodzież szkolna – zajmowali się kolportażem ulotek, małym sabotażem (np. niszczenie portretów Stalina w szkole), próbowali gromadzić broń. 29 sierpnia 1950 …

Roczniak Zdzisław Read More »

Bielski Zdzisław

Major Zdzisław Bielski urodził 6 czerwca 1925 roku. Jego ojciec walczył po stronie polskiej w wojnie z bolszewikami w 1920 roku. Matka z zawodu była nauczycielką.Pan Zdzisław był żołnierzem Armii Krajowej. Uczestniczył w akcji „Burza”, w tym w operacji „Ostra Brama”. Po rozbrojeniu przez NKWD, uciekł z transportu jeńców, a następnie żył i pracował na …

Bielski Zdzisław Read More »

Hnatów Władysław

Władysław Hnatów urodził się 8 kwietnia 1915 roku na terenie Prus Wschodnich. 23 marca 1920 roku powrócił z rodziną do Ojczyzny do województwa lwowskiego, skąd pochodzili jego rodzice. Niedługo po ich przeprowadzce w rejon Lwowa dotarła wojna polsko – bolszewicka. Spłonęło wówczas wiele miasteczek, wsi i gospodarstw, w tym także dom rodziny Pana Władysława. Zamieszkali …

Hnatów Władysław Read More »

Kiałka Wanda

Wanda Kiałka, z domu Cejkówna, wychowała się na wileńskim Zarzeczu w robotniczej rodzinie. W czasie wojny wstąpiła do konspiracji. Początkowo służyła jako łączniczka, później sanitariuszka. Brała udział w operacji „Ostra Brama”. Razem z rozbrojonym przez Sowietów oddziałem została zamknięta w obozie w Miednikach Królewskich. Po tym jak partyzanci masowo odmówili wstąpienia do Armii Berlinga, zostali …

Kiałka Wanda Read More »

Bilnik Wanda

Wanda Bilnik – urodzona w 1938 roku w Starachowicach, jej ojciec należał do AK,  zginął w dniu wyzwolenia Europy 3 maja 1945 roku na statku w Zatoce Lubeckiej.  Mama pani Wandy w czasie wojny i po jej zakończeniu pomagała partyzantom ukrywając ich, czy opatrując rany.Kiedy sytuacja robiła się coraz bardziej napięta, postanowiła zostawić dom i wyjechać …

Bilnik Wanda Read More »

Lipczyński Tytus

Tytus Lipczyński – urodzony ok. 1924 roku w Brześciu na Bugiem. Ojciec pana Tytusa pracował na kolei. Ww wrześniu 1939 roku pan Tytus był świadkiem defilady niemiecko-sowieckiej. Podczas tego wydarzenia wstąpił do konspiracji. Następnie rozpoczął swoją działalność w AK. W dużej mierze odpowiadał za akcje sabotażowe. Został zatrzymany przez Sowietów. Kiedy razem z innymi szedł …

Lipczyński Tytus Read More »

Wołczaski Stanisław

Stanisław Wołczaski urodził się 13 maja 1930 roku w Brześciu. W chwili wybuchu Powstania Warszawskiego miał zaledwie czternaście lat, mimo to brał w nim czynny udział. Już 2 sierpnia został kolporterem prasy powstańczej – odpowiadał za jej roznoszenie w dzielnicy Śródmieście Północ. Zajmował się także rozlepianiem plakatów, w tym słynnych z hasłem: „Każdy pocisk – …

Wołczaski Stanisław Read More »

Murias Sabina

Sabina Murias – urodziła się 24 października 1924 roku w Licheniu, ponieważ ojciec pani Sabiny był organistą. Co kilka lat był przerzucany na różne parafie. Przed wojną razem z całą rodziną osiedlił się w Grabnie, 30 km od Wielunia.1 września 1939 roku w wyniku niemieckiego bombardowania, spalił się kościół oraz organistówka, w którym ojciec grał …

Murias Sabina Read More »

Malawski Piotr

Piotr Malawski urodził się 27 czerwca 1969 r. we Wrocławiu. Opozycjonista niepodległościowy, działacz Federacji Młodzieży Walczącej oraz Solidarności Walczącej. Kawaler Złotego Krzyża Zasługi (2012 r.)Od 1982 r. – jeszcze jako uczeń szkoły podstawowej – brał udział w manifestacjach ulicznych i walkach z ZOMO. Od roku 1983 zajmował się kolportażem młodzieżowej prasy konspiracyjnej oraz wydawnictw RKS …

Malawski Piotr Read More »

Rutkowski Marian

Prof. Marian Rutkowski urodził się 25 grudnia 1923 r. w Kielcach. Po przedwczesnej śmierci ojca w 1930 r. wychowywany – wraz ze swoim rodzeństwem – przez mamę. Od dziecka związany był z harcerstwem (zastęp „Lwów”, wchodzący w skład 16 Kieleckiej Drużyny Harcerskiej) i salezjańskim Oratorium.Gdy wybuchła II wojna światowa i na Kielecczyźnie nastała niemiecka okupacja …

Rutkowski Marian Read More »

Dutkiewicz Maria

Maria Dutkiewicz – wywieziona na Syberię z Grodna razem z rodziną 13 kwietnia 1940 roku. Po podpisaniu układu Sikorski-Majski ewakuowała się razem z wojskiem przez Persje (dzisiaj Iran) i Irak do Palestyny.Wspomina, że w Uzbekistanie razem z bliskimi koczowała przy ogrodzeniu obozu, gdzie byli polscy żołnierze, którzy dzielili się z swoimi racjami żywnościowymi. Oprócz tego …

Dutkiewicz Maria Read More »

Skip to content